LOODS 23

architecten- en studiebureau DENC!-STUDIO bvba

Details

DENC!-STUDIO
Gent
2020
B100411
Bart Cobbaert
bart.cobbaert@denc-studio.be
http://www.denc-studio.be/projecten/loods23
Compagnie O (casco). foto ©Marble Moon
Description du projet
Inzake circulariteit werd de 10R ‘prioriteitsladder’ gerespecteerd. Erfgoed (Rethink) kreeg een omkeerbare invulling (Redesign), met een minimum aan materiaalinzet (Reduce). Innovatieve (bv. Juunoo) en start-up (bv. ganzepaskruk) toepassingen kregen kansen. Van verlichting, alover meubilair tot eetservies werd Re-use/Re-pair/Re-furbisch de norm.
Het ontwerp is gericht op samenwerking, maar laat ruimte voor afzondering en thuiswerk.
Er werd niet aanbesteed o.b.v. prijs, maar vanuit duurzaamheid.
Het resultaat berust op een samenspel van technologisch beproefde concepten, innovatie en out-of-the-box-ideeën, kringloop denken, sociale en ecologische disrupties en een beredeneerde durf om grenzen te verleggen.
DENC!-STUDIO deelt sinds jaar-en-dag haar kennis. Het project zal door zijn voorbeeldfunctie weten bij te dragen tot transitie.
Dankzij een beschermingsbesluit uit 1996, werd de Voorhaven het grootste beschermde stadsgezicht van Gent, met zo’n 15tal monumenten. Mede dankzij de unieke maritieme sfeer en buurtverbeteringswerken, vestigden er zich ondertussen tal van creatieve bedrijven uit verschillende sectoren. Met de instap in het reconversieproject bevestigt DENC!-STUDIO haar trouw aan de Muide en haar wilskracht inzake circulair bouwen.

De loods werd initieel ingezet als overslagzone voor katoen; vandaag vinden we er woon- en werklofts.
De vertreksbasis is compact en vormefficiënt. De open vloeren zijn flexibel invulbaar door de afwezigheid van dragende wanden en dankzij de structurele opzet gekenmerkt door riante overspanningen (~8m) en vrije hoogtes (~5.2m). Pas na de aankoop van één of meerdere travées worden lichte, akoestisch en brandtechnisch performante, scheidingswanden geplaatst. Later kunnen deze ook vlot weer weg. De verkoop- en verhuurbewegingen, gekenmerkt door opsplitsing of uit samenvoegingen, bewijzen dat het opzet werkt. Dankzij de centrale verdeling vanuit de kelder en opsplitsing van aansturing per traveé, kunnen ook de technieken hierin volgen.
DENC!-STUDIO koos voor een omkeerbare, bio-ecologische verantwoorde FSC houtbouwinvulling. Het ontwerp is vormstabiel op zichzelf en diende niet verankerd aan de vloer. Er werden enkel droge verbindingen en droge afbouwmethodes gebruikt. Via het BIM-model zijn alle ingezette materialen traceerbaar i.f.v. later hergebruik.

Gezien elk materiaal dat niet ingezet moet worden de duurzaamheid dient, gebruikten we niet meer materialen dan nodig.
Zo staan de bergkasten niet vóór de muur. De drielaagse meubelplaten zijn net iets dikker uitgevoerd, zodat de kasten direct ook zelf een dragende en scheidende functie als muur kunnen uitvoeren. Hun opstelling is dermate efficiënt dat de dakplaat nauwelijks 4cm dik diende bemeten. In een ‘ruwbouw=afbouw’-logica werden verlaagde plafonds gemeden.
De vloer van het multifunctioneel podium is geen duur meerlaags systeem. Door de eenvoudige aaneenschakeling van nauwelijks 14cm hoge houten balken kon goedkoop, snel, ‘out of the box’ innovatief een akoestisch performante mooie vloer worden gerealiseerd. Het materiaal werd niet verzaagd; de toekomstige generatie zal vlot opnieuw inzetbare lange balken erven. De ruimte wordt gebruikt als afzonderingsplaats, als eetplaats en seminarieruimte. De ruimte onder het podium wordt gebruikt als archief en is bereikbaar via een verrolbare trap. Ook de trap is geen verzameling van kleine later nauwelijks herbruikbare plankjes, maar is een eenvoudige stapeling van massieve herinzetbare balken.
Bij de bouw van de geklinknagelde staalskelet LOODS23 eind 19e eeuw werden reeds materialen gerecupereerd uit de wereldtentoonstelling te Antwerpen 1885. Circulair avant la lettre!
Via erfgoedzorg gaan materiaal en energie-inhoud niet verloren.
De materialen voor de omkeerbare invulling werden gekozen o.b.v. hun milieu-impact en duurzaamheid. De evaluatie gebeurde zoveel mogelijk a.d.h.v. een technische fiche, LCA-analyse, NIBE-milieuprofiel, C2C-certificatie of ander keurmerk. We kozen oa voor:
- Juunoo (Red Dot Design Award) herbruikbare wanden;
- Le Relais Métisse (NIBE/DUBOkeur) isolatie van biologische oorsprong, gemaakt o.b.v. gerecycleerd katoen, door 'upcycling' van niet herbruikbare kledingstukken;
- Desso Airmaster tapijttegels (GUI Gold+ label, C2Csilver-certificaat) met 100% recycleerbare EcoBase tapijtrug;
- Lignotrend (Natureplus) en Cewood (Natureplus) akoestische wandpanelen;
- Naaldhout (FSC) structuren en platen;
- Forbo Linoleum (Natureplus, RED Dot Design Award);
- …
Verder eerden we onze pappenheimers. Zo kozen we Hermann Miller Aeron bureaustoelen, C2Csilver gecertificeerd en baanbrekend op het gebied van ergonomie en materiaalinnovatie, met ventilerende netbespanning i.p.v. gebruikelijke schuimkussens, leer- of stof. We gingen (uiteraard) niet voor nieuwe exemplaren, maar refurbished.
Evenwel zonder keurmerk kozen we voor akoestische gordijnen uit stockverkoop, Depot09 tweedehands vergaderzaal- en eettafelstoelen, eetservies uit de kringloopwinkel,..
Een centrale zone in de kelder weet iedere travée afzonderlijk te bereiken vanuit de collectieve tellerruimte en stookplaats. Koppeling blijft mogelijk.
Binnenin de werkloft liet DENC!-STUDIO de geklinknagelde structuur, deel uitmakend van de genius loci, zichtbaar. Door de technieken in opbouw te voorzien blijven ze bereikbaar, aanpasbaar, uitbreidbaar en omkeerbaar. De galva ventilatiekanalen, elektrische kabelgoten en sprinklerbuizen steken niet af tegen de galva zwaluwstaart tussenvloer, maar versterken het industrieel karakter.
De werkplaats baadt in het daglicht. De buitenzonnewering tempert oververhitting en verblinding. In functie energie-efficiëntie werd gekozen voor dimbare LED-strips. Bureaulampen vullen het kunstlichtniveau aan naar wens.
De eyecatchers zijn de circulaire armaturen van 360VOLT en BLOM&BLOM. De gerestaureerde lampen genieten nog hun authentieke uitstraling, maar zijn wel voorzien van nieuwe bedrading en nieuwe E27 porseleinen lamphouders geschikt voor hedendaagse lampen.
De polybeton herbergt een lage-temperatuur-vloerverwarming. Tussen de diverse velden zijn vloergoten ingewerkt, teneinde de werkplaatsen flexibel van elektriciteit te kunnen voorzien.
Geen duurzaam bouwen zonder duurzaam ondernemen! Dit project werd in bouwteam gerealiseerd.
Het regulier, chronologisch maar gefragmenteerd traject werd vervangen door een meer integrale en multidisciplinaire benadering.
Op voet van meer gelijkwaardigheid konden de diverse partijen hun deskundigheid inbrengen. De partijen voelden zich beter gewaardeerd, stonden vrolijker op de werkvloer, presteerden beter en deden al eens iets extra.
Onderweg ging minder informatie verloren, want iedereen wist waarop beslissingen waren gebaseerd.
Waakzaamheid werd verdeeld over meer mensen. In een open communicatie kwamen onduidelijkheden, onjuistheden en/of onvolkomenheden sneller aan het licht.
Door de nauwe samenwerking kon er korter op de bal worden gespeeld. Het halen van de einddatum was niet louter de verantwoordelijkheid van één partij, maar van een geëngageerde groep.
DENC!-STUDIO koos haar producten, leveranciers én aannemers op basis van hun gedrevenheid inzake duurzaamheid. Zo levert EURABO enkel hout afkomstig is uit duurzaam bosbeheer en gebruikt TINTELIJN enkel natuurverven.
Al werd dan niet gekozen op basis van de goedkoopste prijs, was het financieel plaatje toch een vast agendapunt op de bouwteamvergaderingen. Ook het halen van het budget werd zo een gedeelde verantwoordelijkheid.
De som van dit alles was een fijne samenwerking en een geslaagd project. De architect én de aannemers zijn fier over het eindresultaat. We houden er duurzame relaties aan over.
Als een zekere innovatie aanslaat, bestaat het gevaar dat deze in marketingcampagnes wordt misbruikt om zieltjes te winnen. ‘Circulair’ dreigt, in navolging van ‘duurzaam’, een containerbegrip te worden.
DENC!-STUDIO koos haar producten niet enkel o.b.v. folders, maar analyseerde diepgaander de bedrijven achter de reclame.

Zo ijvert Le Relais, als lid van Emmaüs Frankrijk en van IRFS (Inter Réseaux de la Fibre Solidaire), voor de integratie van personen in een situatie van uitsluiting, door het scheppen van écht duurzame arbeidsplaatsen.
Zo overstijgt tapijtenfabrikant Desso het verwerken eigen productie- en snijafval. Via haar ReStart®-inzamelprogramma werkt het bedrijf samen met haar klanten om vloeren terug te nemen en te recycleren.
Zo formuleerde Herman Miller als doelstelling 2023 o.a. 100% nul afval, 100% ‘Design for the Environment’-goedgekeurde producten en hierbovenop 125’000T/jr terugname aan producten.

DENC!-STUDIO is overtuigd dat het circulair gedachtegoed’ gebaad is bij een maximale kennisverspreiding. Te vaak wordt het warm water terug uitgevonden. Daarom werkt DENC!-STUDIO geregeld mee aan opendeurdagen (bv. Bouwunie), opleidingsdagen (bv. NAV/Vitruvius), artikels (bv. Architectura, Ik Ga Bouwen) en deelt het momenteel op eigen website kennis m.b.t. Loods 23 via de nieuwsreeks ‘walk the talk’.
De toekenning van een BBA zou de gehele sector en maatschappij ten goede komen. DENC!-STUDIO staat klaar haar rol als circulair ambassadeur ter harte te nemen.
vous souhaitez

vous inscrire aux awards

Découvrez ci-dessous les formulaires d'inscription.

Découvrez les photos

des éditions précédentes

Cliquez pour voir les albums