Hoe kan het mijnverzakkingsgebied in Leut en Meeswijk ruimtelijk-systemisch bijdragen aan de droogte-oplossingen van Vlaanderen?

Olivier Dochez

Details

Universiteit Hasselt, faculteit Architectuur en Kunst
Jorryt Braaksma
Het project verbindt een bijdrage tot een beter waterhuishouden met diverse andere factoren. Zo kent het project een recreatief karakter waardoor regionale toeristen bijleren over de koolmijngeschiedenis door letterlijk door mijnverzakkingsgebied te fietsen en te wandelen. Verder wordt hierdoor heel het landschap herzien. In plaats van een (Grens-)Maasdal dat in strenge industriële, nationale barrières en kanalen gekneld ligt, vatten we de Maas zoals oudsher op als een rivier die ruimte krijgt. Op economisch vlak worden er vrijwel geen vereisten gesteld, enkel een noodzakelijke stopzetting van drooghoudende bemaling en een compensatie voor de omwonenden. Verder is het project van een fietsroute vrijblijvend maar geldt het wel als een voorbeeld tot de toeristische potentie van de site.
De studio Landscape focuste zich op het Kempens plateau en het onbenut potentieel dat deze bezit, zeker wat betreft het waterbeheer voor Vlaanderen. Doel van de studio was om een ruimtelijk systemische invloed te bereiken op deze Kempense regio.
Leut en Meeswijk zijn in een mijnverzakkingsgebied gelegen. Het sluiten van de mijnen en het instorten van de mijntunnels resulteerde in een opwaartse druk van het grondwater waardoor het water boven het maaiveld uitkwam in het landschap van verzakkingen. Reeds tientallen jaren pompen ze het water weg voor drooghouding en om de dorpen bewoonbaar te houden. Het freatisch oppervlak is momenteel een meter onder de diepste verzakking gelegen maar door de voortdurende drooghouding komt dit opp. veels te laag te liggen in het omliggend agrarisch landschap, daar waar de verzakking minder drastisch is. Jaarlijks worden er miljoenen kubieke meters weggepompt hoewel er in de binnenste ring van Meeswijk wel aan grondwaterwinning wordt gedaan door Watergroep. De ingreep houdt in dat drooghoudende bemaling wordt stopgezet om een oorspronkelijk freatisch opp. en gestabiliseerd landschap te bekomen waardoor de koolmijngeschiedenis in de kijker gezet wordt met potentie voor toeristische activiteiten.
De ingreep maakt dat het water gedeeltelijk boven het maaiveld uit zal komen, hetgeen een deel van Meeswijk en Leut onbewoonbaar zal maken. Zo zal het landschap zich beter weten te herstellen met een stabieler grondwaterniveau en een gezondere, vruchtbare ondergrond. Maar dit brengt ook ruimtelijke opportuniteiten met zich mee. Het project werd opgevat als een recreatieve toepassing binnen het ondergelopen landschap. Zo liet ik mij inspireren door recreatieve landschapsprojecten zoals fietsen door het water in Bokrijk of het dichterbijgelegen Kruinenpad wat de mijnverzakking van Eisden ervaren laat worden. Bij mijn ontwerp zou de mijnverzakking aan de hand van het onbewoonbare deel van de dorpen en diens ruïnes aangetoond worden. De route vormt een verbinding van het dorpsplein Leut met Meeswijk.
Edition 2022

Voir les gagnants

Découvrez les gagnants de l'édition 2022 des Belgian Building Awards

Découvrez les photos

des éditions précédentes

Cliquez pour voir les albums