Waterbouwkundig laboratorium

Architecten Achtergael – Burgstraat 22A – 9000 Gent

Details

Informations générales
Berchemlei 115 Borgerhout
http://www.achtergael.be
Studieburo Mouton (studie stabiliteit),
RCR Studiebureau (studie technieken),
Daidalos Peutz Bouwfysisch Ingenieursbureau (studie bouwfysica en akoestiek)
ARA Atelier ruimtelijk advies (omgevingsaanleg)
Projet
Dit ontwerp is de realisatie van een winnend wedstrijdontwerp van een “Open Oproep”. Het biedt een uitstekend antwoord op de vraag om het bestaand gebouw, vastgesteld als bouwkundig erfgoed, te renoveren én uit te breiden met nieuwe, bijkomende kantoorplaatsen en bijhorende meer publieke functies.
Het oorspronkelijk onsamenhangende geheel van verschillende gebouwtypes met onaantrekkelijke restruimtes is omgevormd tot een functioneel complex waar alle functies met elkaar verbonden zijn en waar het welzijn van de werknemers centraal staat.
De nieuwe werkplaatsen zijn volgens de principes van het nieuwe werken, ondergebracht in een kantoorlus, die de verbinding vormt tussen de bestaande bouwdelen en het nieuwe torengebouw dat functies zoals hoofdinkom, auditorium, bibliotheek, archief en refter huisvest.
Door de oorspronkelijke toegang te verplaatsen naar dit centraal geplaatste torengebouw, opent de site zich naar de buurt en krijgt het kantoor- en labocomplex een duidelijk gezicht.
Door de grote omvang van het programma van eisen en de beperkte vrije ruimte op de site, werd gedeeltelijk bovenop de bestaande gebouwen gebouwd. Zowel op vlak van architectuur, stabiliteit (micropalen doorheen het bestaande gebouw) en technieken (kanalen lopen geïsoleerd in de horizontale en verticale ruimtes tussen bestaand en nieuw) was het een uitdaging om de L-vormige kantoorlus als een vanzelfsprekendheid te laten ogen.
Daarnaast is ook de toren opmerkelijk op vlak van stabiliteit. Het auditorium hangt aan de trappenkern, volledig opgetrokken uit ter plaatse gestort beton, en steunt aan de andere zijde slechts op 1 kolom.
De toren heeft ook een uitgebreid ondergronds niveau, waar men onder de toren technische ruimtes vindt en naast de toren het archief is gehuisvest.
De noodzakelijke twee trappen zijn vervlochten tot één circulatiekern waarin de beide trappen vervlochten zitten en toegankelijk zijn vanuit tegenover elkaar liggende toegangen.
Akoestisch en bouwfysisch zijn alle bouwdelen performant. Uiteraard is duurzaamheid een belangrijk aspect.
Gedurende het gehele traject is het gebouw voortdurend aangepast aan de wensen van de bouwheer. De afstemming en omschakeling van bestaand naar nieuw zijn in overleg gebeurd waarbij de gebruikers steeds op de voorgrond stonden.
Elk bouwonderdeel heeft zijn eigen herkenbare materialisatie, zowel binnen als buiten, rekening houdend met de respectievelijke functie en in harmonie met de andere bouwdelen.
De materialisatie van de nieuwe gevels maken de nieuwe bouwdelen afleesbaar.
De toren heeft een betonnen sokkel met een uitnodigende toegangsopening, de stalen vliesgevel van de bibliotheek zorgt ervoor dat het auditorium, waarvan de gesloten gevels bekleed zijn met natuursteen “Breccia Alba” lijkt te zweven. Op de bovenste verdieping vinden we de beglaasde refter met gegalvaniseerde kolommen. De circulatiezone is herkenbaar als een verticale schacht, volledig bekleed met grasbetontegels.
De gevel van de L-vormige kantoorlus bestaat uit een aluminium vliesgevel met vinnen die functioneren als zonwering.
Ook de afwerkingsmaterialen binnenin zijn zorgvuldig gekozen. De circulatiekern en de onderzijde van het auditorium is uitgevoerd in zichtbeton waar de plankenbekisting een nerventekening heeft achtergelaten.
Voor de bevloeringen zijn op verschillende niveaus diverse granitotegels gekozen, wat de herkenbaarheid ten goede komt.
De kantoorlus heeft geen verlaagd plafond omwille van betonkernactivering maar akoestische elementen zorgen voor een optimale akoestiek.
Voor de technieken is het aspect duurzaamheid doorslaggevend geweest.
Vooreerst is er niet meer gebouwd dan nodig, is behouden gebleven wat bruikbaar was en houden de nieuwe uitbreidingen maximaal rekening met de bestaande gebouwen.
De hallen kregen nieuwe geïsoleerde daken en het regenwater, afkomstig van de enorme oppervlaktes van deze daken wordt volledig gerecupereerd. Het schrijnwerk van de bestaande gebouwen werd vernieuwd.
De nieuwe gebouwen (toren en L-vormige kantoorlus) zijn BEN-gebouwen en uiteraard is de isolatie daaraan aangepast.
De stookkamer is vernieuwd en de gebouwen worden verwarmd d.m.v. overschotwarmte van het datacenter en geothermie. Een warmtepomp stuurt de vloerverwarming aan.
Koeling gebeurt via een hybride koeler of via geothermie, in extreme situaties via een omgekeerde warmtepomp.
De technische ruimtes bevinden zich zowel op -1 als op +4 om de lengte van de kanalen te beperken.
Waar mogelijk is betonkernactivering toegepast en er zijn zoveel mogelijk natuurlijke materialen gebruikt. Er is gezorgd voor zoveel mogelijk natuurlijke lichtinval, in overeenstemming met de gebruikseisen van de ruimtes en er is een automatische lichtsturing.
Tevens zijn er PV-panelen geplaatst en de omgevingsaanleg is zoveel als mogelijk waterdoorlatend uitgevoerd.
Duurzaamheid was vanaf de ontwerpfase een aandachtspunt dat meegenomen is tot het einde.
De oppervlaktes en inrichting van de kantoorvloeren zijn gebaseerd op de werkelijke VTE's. Deskplekken kunnen flexibel gebruikt worden. Open werkplekken worden afgewisseld met concentratiewerkplekken en vergaderzalen. Koffiehoeken en sanitair zijn ingericht op cruciale punten. Aanlandwerkplekken zijn geïntegreerd. Personeelsleden kunnen samenwerken en zich eveneens naar wens afzonderen.
Er is extra aandacht geschonken aan de akoestiek.
Een vlotte circulatie is door het ontwerp bewerkstelligd, vanuit een centrale inkomzone met open foyer is elke ruimte bereikbaar maar daarnaast zijn er nog diverse neventoegangen.
De algehele inkom is uitnodigend, ook voor bezoekers, publieke zones zoals auditorium en refter zijn bereikbaar zonder personeelsleden tijdens hun werkzaamheden te storen. De relatie tussen de werkplekken en de hallen is geoptimaliseerd. De refter op de bovenste verdieping vormt een aangename ontmoetingsplek voor alle werknemers en eventuele bezoekers met een adembenemend zicht op Antwerpen.
Kortom, het Waterbouwkundig Laboratorium is een aangename werkplek geworden waar werknemers en bezoekers centraal geplaatst worden.
Het waterbouwkundig laboratorium was opgebouwd als een complex van diverse grote hallen, laboratoria, kantoorruimte en nevenfuncties als vergaderzalen en refter in tijdelijk opgetrokken bijgebouwen.
Het programma van eisen was tweedelig. Enerzijds bestaande en extra werkplaatsen, aangevuld met gekoppelde diensten en laboratoria. Anderzijds meer publieke functies zoals onthaal, auditorium, bibliotheek en een ruime refter.
Daarnaast werd ook gevraagd de daken van de hallen duurzaam te vernieuwen.
De uitgeleefde (bij)gebouwen werden afgebroken om kwalitatieve groene open ruimte te creëren voor de site en zijn omgeving.
Door het toevoegen van een L-vormig volume bovenop de bestaande gebouwen werd de interne circulatie vervolledigd en uitgebreid, wat resulteerde in logische connecties en visueel contact tussen de verschillende afdelingen.
Het torengebouw is de blikvanger van de site en vormt tevens de nieuwe toegang van de site en kan onafhankelijk functioneren. Hier worden alle publieksfuncties gestapeld: onthaal, auditorium, bibliotheek en refter.
Een duidelijk materialenpalet onderscheidt de verschillende onderdelen en maakt het gebouw leesbaar.
Er werd rekening gehouden met de bezorgdheden van de buurt. De beperkte hoogte en de centrale positie van het torengebouw voorkomen ongewenste beschaduwing. Samen met de bescheiden renovatie van de bestaande gebouwen en een aangepaste omgevingsaanleg die openheid genereert, zorgt dit voor een geslaagde integratie in de buurt.
Edition 2022

Voir les gagnants

Découvrez les gagnants de l'édition 2022 des Belgian Building Awards

Découvrez les photos

des éditions précédentes

Cliquez pour voir les albums