Kunstencentrum nOna

dmvA

Details

Kunstencentrum nOna
Mechelen
2019
B200010
Goedele De Wilde
goedeledewilde@dmva-architecten.be
https://www.dmva-architecten.be/nl/projecten/kunstencentrum-nona
Ingenieur Stabiliteit: UTIL struktuurstudies / Ingenieur Technieken: Technum–Tractebel Engineering
Projectomschrijving
Twintig jaar geleden kampte kunstencentrum nOna met plaatsgebrek. In 1999 ontstond het idee om op de aanliggende site van Mechelse drukkerijen een tweede theaterzaal te bouwen. In afwachting daarvan werd de drukkerij tijdelijk omgevormd tot drie oefenzalen voor artiesten in nood, genaamd nOva. In 2017 ging de bouw van de tweede theaterzaal van start op de aanliggende drukkerijsite. De site ligt te midden van een bouwblok aan een middeleeuwse brandsteeg die de bestaande en nieuwe site letterlijk van elkaar scheidt. Er werden drie patio’s als stedelijke kamers rondom de nieuwe theaterzaal en forum gecreëerd. De patio’s werden in samenwerking met kunstenaar Nick Ervinck uitgewerkt naar het concept ‘Brick in motion’. Gedurende het gehele bouwproces werd er ingezet op participatie en duurzaamheid.
Het project werd ingebed in het stedelijke weefsel in de vorm van een aaneenschakeling van binnen- en buitenkamers met elk een eigen materialiteit en sfeer. Op deze manier werd ingespeeld op de grillige vorm van de bouwkavel en werd een repliek gegeven op het amalgama van tuinmuren en koterijen. Zo ontstonden er drie patio’s als stedelijke kamers rond de nieuwe theaterzaal en het forum, een multifunctionele ruimte met de allure van een overdekte markthal. De inkompatio vormt de schakel tussen de straat en het binnengebied en ent zich op de middeleeuwse brandstraatjes en de voorbouw. De grote patio vormt het verlengde van het forum en de langwerpige patio verzorgt de ontsluiting naar de achterliggende artiestenfoyer. De grens tussen binnen en buiten vervaagt door gevelbrede openingen. Aan de straatzijde werd een invulbouw gerealiseerd die een gezicht geeft aan nOna en een poort is naar het achterliggende binnengebied. Door de glazen gevelarchitectuur gaat het kunstencentrum de interactie aan met de stad waarbij LED lichtkranten de programmatie weergeven.
Gedurende het 20-jarige bouwproces werden er duurzame samenwerkingen aangegaan met onder andere de buren, de stad en vzw’s.
dmvA was 20 jaar lang toegewijd aan het kunstencentrum. Voordat de constructie van de nieuwbouw startte, ontwierp dmvA al tijdelijke oefenruimtes voor de acteurs. Tijdens het gehele proces werd gefocust op de participatie van de buurt, scholen en vzw’s. Omdat het kunstencentrum voor de gehele stad belangrijk is, wilde dmvA zoveel mogelijk mensen betrekken. Verschillende sessies met de buren resulteerden in een aangenaam werfgebeuren en vrijwilligershulp. Vzw Onbetaalbaar zette alle partners in het licht aan de hand van QR codes die hun herinneringen aan het proces vertellen. Tevens maakte fotografe Kaat Pype tijdens de werken beelden die werden tentoongesteld.
Het project heeft ook invloed op het stedelijk weefsel: Het netwerk van middeleeuwse straatjes zijn teruggebracht en de dichtbebouwde drukkerijsite is getransformeerd tot een geheel van binnen- en buitenkamers die flexibel kunnen gebruikt worden volgens de noden van de artiesten. Het project geeft ook een boost aan de culturele as tussen de Grote Markt en het congrescentrum Lamot.
Het is benoemingswaardig dat nOna het eerste gebouw is in de Benelux dat in circulair beton werd opgetrokken. De theaterzaal is een multifunctioneel volume dat met haar akoestische en technische eigenschappen een lange tijd zal kunnen gebruikt worden.
De buitenruimtes in samenwerking met Nick Ervinck zijn een voorbeeld van hoe kunst deel kan uitmaken van een gebouw.
Kunstencentrum nOna is het eerste gebouw in de Benelux dat in ‘groen’ of circulair beton is opgetrokken. De nieuwe zaal is een multifunctionele betonnen doos, waarbij de gevelbekleding in prefabbetonpanelen werd voorzien van de ingelegde letters N O N A, als evidente verwijzing naar de naam van het kunstencentrum, maar ook als reminiscentie naar het drukkerij-verleden van de site. In functie van de akoestische eisen werd de theaterzaal opgevat als doos-in-doos principe.
In de sanitaire ruimtes werden er oude printplaten van de vroegere drukkerij hergebruikt als afwerking van de sanitaire wanden en tussen Onbetaalbaar en dmvA werd ook een sociaal tewerkstellingsproject opgestart dat resulteerde in unieke deurtrekkers
Op vlak van duurzaamheid werd ingezet op verschillende niveaus. Zo is het kunstencentrum het eerste gebouw in de Benelux dat werd opgetrokken in ‘groen’ (of circulaire) beton en er werden oude printplaten van de vroegere drukkerij hergebruikt als afwerking van de sanitaire wanden. Duurzaamheid begint echter in de eerste plaats met goede stedenbouw en doordachte ruimtelijke ordening. De middeleeuwse brandsteeg, de ruggengraat van het project, was de aanleiding om het grote bouwblok terug doorwaadbaar te maken, waarbij het netwerk van middeleeuwse stegen en doorgangen wordt hersteld. Op termijn worden daardoor de Begijnenstraat en de Ijzerenleen terug met elkaar verbonden. De oude drukkerijsite werd binnen deze context ontpit en omgevormd tot een nieuw kunstencentrum, waarbij binnen- en buitenkamers verwijzen naar de vroegere stedelijke morfologie van de drukkerij. Diverse stegen verbinden de kunstencampus met de straat.
U wilt zich aanmelden

voor de awards

Ontdek hieronder de registratieformulieren

Ontdek de foto's

van vorige edities

Klik hieronder en bekijk de foto's